- بعد از ماهها مذاکره، برجام احیا شد و ایران توافق را پذیرفت!
- سنگ جدید پیش پای توافق برجام!
- مصیبتهای وارده بر ایران توسط مخالفان برجام/ آخرین فرصت پذیرش توافق هستهای
بریتانیا، آلمان و فرانسه در بیانیه مشترک خود با جدیت اعلام کرده اند که متن روی میز است. از این پس، ازسرگیری مجدد مذاکرات غیر ممکن است. در حال حاضر، ایران باید در خصوص عقد توافق تصمیم گیری کند.
جان کربی اعلام کرده که مذاکرات در این مرحله عملا کامل شده است. میخائیل اولیانوف نیز در کانال تلگرام خود نوشت که عملا، دور نهم مذاکرات در وین ادامه دارد. اما، در دستور کار، دقیقا هیچ موضوع حل نشدهای وجود ندارد. این دیپلمات تصریح کرد که به رغم برخی اختلاف نظرات، مذاکره کنندگان از تمامی شانسهای خود استفاده کرده اند.
عدلان مارگویف، کارمند علمی مرکز مطالعات خاورمیانه در انستیتوی مطالعات بین الملل، معتقد است که بازگشت به روند مذاکرات در فضای وین و رایزنیهای فعال دیپلماتها این امید را ایجاد میکند که ایران و امریکا موفق شوند در مورد چند نکته باقی مانده به توافق برسند. این کارشناس میگوید: «از اظهارات نمایندگان روسی و ایرانی کاملا مشخص است که ایران با حمایت روسیه بر موضع خود پافشاری نشان میدهد و از امریکا برداشتن گامهای متقابل را انتظار دارد. اگر در تهران، شاهد تمایل واشنگتن برای سازش نباشند، احیای توافق هستهای غیر ممکن خواهد بود.»
رجب صفراف، مدیر مرکز مطالعات ایران، خاطر نشان کرده که کشورهای غربی به حاصل شدن سازش و حل و فصل این موضوع تمایل دارند. او میگوید: «از یک سو، امریکا تمایل زیادی برای دستیابی به توافق دارد، اما میخواهد بدون در نظر گرفتن عقیده و منافع ایران در روند مذاکرات گام بردارد.»
شاید از دست داده باشید:
به گفته ولادیمیر ساژین، کارمند علمی ارشد انستیتوی خاورشناسی آکادمی علوم روسیه، در حقیقت، تصمیم گیری فقط به امریکا و یا ایران منوط نیست، توپ در دست دو طرف است. ایران مطالباتی را مطرح میکند و امریکا نیز مطالبات خود را دارد. نمیتوان گفت که این دور از مذاکرات چگونه پیش خواهد رفت. دولت بایدن به حصول این توافق علاقهمند است، زیرا انتخابات میان دورهای کنگره در راه است و جمهوری خواهان با این توافق مخالف هستند.
این احتمال وجود دارد که جمهوری خواهان در کنگره پیروز شوند. از این رو، بایدن که حتی در اظهارات خود قبل از انتخابات گفته بود که این توافق باید احیا شود، اکنون در موقعیت دشواری قرار دارد. تهران میخواهد امریکا نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را از فهرست سازمانهای تروریستی حذف کند، اما این فقط بهانهای است برای طولانی کردن روند مذاکرات.
از آنجایی که حتی حذف نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عملا چیزی را تغییر نمیدهد، همه تحریمها علیه سران سپاه و شرکتهای مرتبط با سپاه همچنان باقی خواهد ماند. ایرانیها زمان را تلف میکنند تا از مزایای بیشتری برخودار شوند. بسیاری از مقامات ایرانی میگویند که تهران توانایی ساخت سلاح هستهای را دارد. توافق با ایران مشکلات بسیار زیادی را دارد، از این رو بعید است که در روزهای آینده، توافقی منعقد شود.
اتحادیه اروپا احیای توافق هستهای را خواهان است، اروپاییها امیدوارند که لغو تحریمها علیه ایران، به آنها این اجازه را بدهد تا کمبود مواد هیدرو کربنی و در وهله نخست، نفت را جبران کنند. در این زمینه، لغو تحریمها علیه ایران، برای روسیه به عنوان بزرگترین صادر کننده مواد هیدرو کربنی به اتحادیه اروپا سودمند نخواهد بود.
اما، عدلان مارگویف معتقد است که احیای برجام فقط به مشی مثبت در روابط روسیه و ایران تحکیم خواهد بخشید، زیرا حمایت دیپلماتیک مسکو با هدف لغو تحریمهای ضد ایرانی برای تهران و تواناییهای آن برای غلبه بر مشکلات اقتصادی بسیار مهم است.
منافع روسیه گستردهتر از رقابت تجاری در بازار انرژی است: حل و فصل صلح آمیز مشکلات پیرامون برنامه هستهای ایران، منطقه را برای روسیه امنتر خواهد کرد و تجربه ایران در خصوص توسعه فناوری خودکفا در برخی از عرصههای اقتصادی و پروژههای در حال ظهور باعث میشود تا در شرایط فعلی، روسیه به همکاریهای دو جانبه تمایل بسیاری نشان دهد. در این میان، مذاکرات در وین ادامه دارد و مهلت رسمی برای بازگشت به توافق اعلام نشده است.